Wg dr Wolfganga Feista, założyciela Instytutu Budownictwa Pasywnego (Passivhaus-Institut) w Darmstadt, dom pasywny jest to budynek o minimalnym zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania wnętrza (15kWh/m2a rocznie, czyli 1,5l oleju opałowego lub 1,5m3 gazu ziemnego na m2 w skali roku), w którym komfort termiczny zapewniony jest przez pasywne źródła ciepła (promieniowanie słoneczne, grunt, urządzenia elektryczne, mieszkańcy). Dodatkowe potrzeby cieplne realizowane są przez odzysk ciepła z powietrza zużytego i podgrzewanie powietrza wentylującego budynek. Rekuperacja to rozwiązanie, polegające na odzyskiwaniu ciepła za pomocą wymiennika ciepła, czyli rekuperatora. Wymienniki ciepła są stosowane w centralach wentylacyjnych, będących głównym elementem mechanicznego systemu wentylacyjnego nawiewno - wywiewnego.

Zadaniem rekuperatorów jest odzyskiwanie energii poprzez ogrzewanie chłodnego powietrza czerpanego z zewnątrz ciepłem z powietrza usuwanego z pomieszczenia. Dzięki tym urządzeniom powietrze doprowadzane do domu nie jest zbyt intensywnie wychłodzone, a tym samym potrzeba zdecydowanie mniej energii na podtrzymanie optymalnej temperatury. System wentylacyjny z rekuperacją to kompromis pomiędzy oszczędzaniem energii i związanych z nim kosztów, a właściwą wentylacją pomieszczeń. Pozwala na zachowanie pełnej kontroli nad wymianą powietrza, co ma duże znaczenie dla jego jakości, przy jednoczesnym ograniczeniu strat ciepła. Dzięki niemu powietrze w domu będzie zawsze świeże i o optymalnej temperaturze.

Dom pasywny to budynek, w którym komfortowy mikroklimat może być utrzymywany bez oddzielnego aktywnego systemu ogrzewania, czy też klimatyzacji. Dom sam się ogrzewa i chłodzi, stąd nazwa "pasywny".

W przypadku budynków pasywnych w strefie klimatu umiarkowanego, wstępnym warunkiem uzyskania takiego stanu jest to, by roczne zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania wynoszące mniej niż 15 kWh/(m²a), nie było osiągnięte kosztem wzrostu zużycia energii dla innych celów (np. elektryczności). Poza tym, w przypadku europejskiego domu pasywnego, wskaźnik zapotrzebowania energii pierwotnej dla sumy wszystkich celów bytowych (ogrzewanie, przygotowywanie c.w.u., energia elektryczna w gospodarstwie domowym) nie może przekraczać 120 kWh/(m²a).

Traktując to jako punkt wyjścia, dodatkowe zapotrzebowanie energetyczne może być pokryte całkowicie przy wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii.

Obliczono również, że całkowita energia końcowa zużywana przez dom pasywny jest mniejsza od ¼ energii zużywanej przez przeciętny nowo wznoszony dom, który jest zgodny ze stosownymi krajowymi aktami normatywnymi.

Dom pasywny uznaje się za opłacalny ekonomicznie, gdy całkowite koszty (budowa, łącznie z projektem i zainstalowanym wyposażeniem, plus koszty eksploatacji przez 30 lat) nie przekraczają odpowiednich kosztów dla przeciętnego nowego domu.

Spełnienie tych warunków możliwe jest poprzez między innymi zaprojektowanie zwartej bryły budynku i bardzo dobrej izolacji, tzn. wszystkie elementy zewnętrznych przegród budynku są izolowane w takim stopniu, aby współczynnik U nie przekraczał 0,15 W/(m²·K). Zastosowanie odpowiedniego materiału izolacyjnego o dużej pojemności cieplnej ułatwia to zadanie w warunkach zimowych, ale ma również wpływ na przyjemny klimat wewnątrz w warunkach letnich. Tym bardziej, że procentowych udział kosztów poniesionych na termoizolację w całkowitych kosztach budowy zamyka się jednocyfrową liczbą.

Z tego względu tak ważna jest świadomość inwestorów o celowości budowania znacznie cieplejszych domów niż wynikałoby to z obowiązujących przepisów. Dążenie do oszczędzania energii oraz świadomość , że sektor mieszkalnictwa w krajach europejskich zużywa 27% energii ( w Polsce aż 33%) doprowadziła do opracowania nowych standardów energetycznych obowiązujących w budownictwie. Było to możliwe po znalezieniu i zdefiniowaniu rezerw tkwiących w projektowaniu i budowaniu domów.

Duże zużycie energii wynika bowiem nie tylko z niewielkiej izolacyjności cieplnej ścian zewnętrznych i występowania ogromnych mostków termicznych, ale także niekorzystnego usytuowania budynków względem stron świata, nieodpowiedniej bryły, małej sprawności systemów grzewczych i często z braku motywacji do oszczędzania energii. A jak pokazują przykłady możliwości uzyskania oszczędności są znaczne.

Poniżej przykłady realizacji "Demonstracyjnego Budynku Pasywnego":

Elewacja budynku prawie zupełnie nie przewodzi ciepła. Taki efekt uzyskano dzięki 40 centymetrom warstwy Thermocelu w ścianach zewnętrznych, dachu oraz podłodze budynku. Wysokie właściwości izolacyjne mają również nowoczesne okna z potrójnymi szybami. W tym budynku zastosowano pompę ciepła oraz rekuperatory.

Budynek w przeważającej części zbudowany jest z materiałów pochodzenia organicznego. Budynek zaprojektowany został z uwzględnieniem zasad "zrównoważonego rozwoju", czyli "poszanowania zasobów Ziemi, walorów i procesów zachodzących w środowisku naturalnym".

Jest obiektem uwzględniającym aspekty budynku: energooszczędnego(pasywnego), ekologicznego oraz zdrowego dla jego mieszkańców.

Obok takich właściwości jak dobra izolacyjność, niepalność czy odporność na korozję biologiczną należy wspomnieć o wyjątkowo niskiej zawartości energii pierwotnej celulozy spośród innych materiałów budowlanych (czyli wysoka ocena ekologiczna).

Kolejnym atutem jest zachowanie izolacyjności cieplnej przy zawilgoceniu oraz zdolność do szybkiego odparowywania wilgoci i wysychania. Również nie bez znaczenia jest bezpieczeństwo tego materiału dla zdrowia. Na tle powszechnie stosowanych materiałów izolacyjnych ww właściwości czynią Thermocel wyjątkowym materiałem, spełniającym wszystkie wymagania "zrównoważonego rozwoju" i tym samym budownictwa energooszczędnego, ekologicznego i zdrowego.

Więcej na: www.domarchitektow.pl

Na terenie Unii Europejskiej powstało już ponad 10000 domów pasywnych (wykonanych zgodnie z założeniami Instytutu Budownictwa Pasywnego (Passivhaus-Institut) w Darmstadt).

Budownictwo pasywne to technologia skierowana do wielu rodzajów budynków i użytkowników - zarówno budownictwa jednorodzinnego, jak i wielorodzinnego, budynków użyteczności publicznej: np. szkół, szpitali, kościołów czy obiektów przemysłowych.